İstanbul 6°
FatihAltayli

Fatih Altaylı

Diğer yazıları
detail banner reklam

Başkanlık sistemi bugünden iyidir

Köşe Yazısı

Fatih Altaylı

Nisan 20, 2010

Başkanlık sistemi bugünden iyidir

YIL 2004,

Yerel seçimler öncesi AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Diyarbakır'a gidiyoruz,

Tayyip Bey henüz Başbakan değil, Başbakanlık koltuğunda Abdullah Gül oturuyor,

2004'te de Erdoğan, Diyarbakır'ı kazanmayı çok istiyor ve o nedenle yanında bölgede güçlü milletvekilleriyle Diyarbakır'a doğru gidiyoruz,

Geçmiş zaman, Daha Başbakanlığın yeni uçakları gelmemiş, Özal'dan kalma ANA ya da GAP uçağı ile yoldayız,

Uçakta tek gazeteci benim,

Benim dışımda Erdoğan'ın yanı sıra İçişleri Bakanı Abdülkadir Aksu, Sağlık Bakanı Recep Akdağ, o dönem teşkilattan sorumlu olan Necati Çetinkaya, Erol Olçak ve Hüseyin Besli var,

Uçakta karşılıklı iki koltuk var, Ortasında bir masa,

Koltuklarda Tayyip Erdoğan ve ben oturuyoruz,

Aksu, Akdağ ve Çetinkaya da yandaki divanda,

Tayyip Bey birdenbire başkanlık sisteminin Türkiye'ye uygun olup olmadığını soruyor,

Ben de bunun Türkiye için uygun olduğunu söylüyorum ve onun fikrini soruyorum,

Başkanlık veya yarı başkanlık olabilir diyerek bu konudaki fikrini anlatıyor, Gönlü başkanlık sisteminden yana,

Diyarbakır mitingi dönüşü ben bunu o gün yazmakta olduğum gazetenin manşetinden haber yapıyorum,

Türkiye karışıyor,

Bazılarınız o günkü tartışmaları hatırlıyorsunuzdur herhalde,

Konu bir iki ay gündemde kalıyor, Tepkiler üzerine tartışma bitiyor,

Ve aradan 6 yıl geçiyor, Pazar günü konu bu kez Başbakanlık koltuğunda oturan Recep Tayyip

Erdoğan tarafından yeniden gündeme taşınıyor,

BENCE BAŞKANLIK SİSTEMİ

Ben o gün olduğu gibi bugün  de başkanlık sisteminden yanayım,

Niye mi? Çünkü başkanlık  sistemi, bugünkü sistemden çok daha düzgün bir sistem,

Bugün Türkiye’de başkanlık sistemi yok da ne oluyor?

Başbakanlar, herhangi bir ülkenin başkanından daha mı az  güçlü, yoksa daha mı çok güçlü?

Kendi parlamentosu üzerinde  Türkiye başkanının mı daha çok etkisi var, yoksa ABD Başkanı’nın mı?

Yani şu andaki sistemin başkanlık sisteminden eksiği  yok, fazlası var,

Bence başkanlık sistemi, bugün var olmayan, olamayan, hele hele güçlü iktidarlar döneminde iyice   ortadan kalkan “kuvvetler ayrılığı” prensibini belki geri getirir,

Olacağı garanti değil de,  diyelim ki Tayyip Erdoğan başkan oldu, Meclis’te de Abdullah Gül’ün genel  başkanı olduğu AKP var, Tayyip Bey bugünkü kadar rahat mı olur,  yoksa Meclis denetimi daha mı güçlü olur?

Hele hele bir de seçimde Meclis’te çoğunluk partisi değişirse diye düşünün,

Üstelik de bunları kişilerden  arındırarak düşünün, Hangisini tercih edersiniz?

MİLLETVEKİLLERİNİN DURUMU

Mevcut sistemde hiçbir milletvekili, genel başkanının tavrına karşı çıkamıyor, Çünkü sonuçta  kaderleri iki dudak arasında, İyi geçinirlerse bakan olma, kötü geçinirlerse dışlanma söz konusu,  Oysa ABD tipi başkanlık sisteminde bakanlar parlamento dışından olacak, Yani milletvekili ile genel  başkan veya başkan arasında bir “ikbal bağı” olmayacak, Milletvekili çok daha özgür değil mi?

Milletvekili denetim görevini, temsil görevini daha iyi yapmayacak mı?

MEŞRUİYET

Bugün seçim barajının da etkisiyle Özal’dan bu yana tüm tek parti iktidarları bir meşruiyet  sorunuyla karşı karşıya,

Bugün de durum farklı değil, Yüzde 35 ile tüm gücü elinizde toplayabiliyorsunuz,

Oysa başkanlık sistemi, tüm bu meşruiyet tartışmalarını noktalayacak, İki turlu bir seçimde yüzde  50’nin üzerine çıkmak gerekecek, Parlamento farklı oluşsa bile başkan en az yüzde 50 ile seçilecek,  Bu hem parlamentonun gücünü artıracak, hem de başkanın meşruiyetini tartışma dışı bırakacak, Nefesine güvenen borazancıbaşı olacak,

KİM KAZANIR BELLİ DEĞİL

Sakın kimse, “Tayyip Erdoğan kendine başkanlık hazırlıyor” da demesin, Kimin kazanacağı, kimin  ne olacağı hiç belli olmaz, İsimlerden bağımsız olarak bu sistem Türkiye için yidir diyorum, Tabii  bunu temelde söylüyorum,

Yapılacak değişikliğin nasıl olacağını görmek lazım,

Başkanlık sistemi bazen demokrasi getirir, bazense antidemokrasi, Ben peşin peşin antidemokrasi  getirir diyenlerden olamam,

Bir kişi kaç kez seçilebilir, parlamento ile başkan arasındaki denge nasıl sağlanacak, güçlü  parlamento nasıl olacak?

Meclis’in yanı sıra bir de Senato gerekir mi?

Başkanın yetkileri nasıl denetlenecek gibi soruların bu değişim hazırlanırken iyice ortaya  çıkmasından sonra gerçek anlamda “iyidir veya kötüdür” demek mümkün olacak,

Ancak ben başkanlık sisteminin bugünkü sistemden çok daha iyi olacağını düşünüyorum,

FatihAltaylı
X’te yanıtla

X’te yazı hakkında yorumlarınızı paylaşın.

  • Geçmiş yazılar

Tümü
Veled-i Şahi için mi!
Köşe Yazıları
Veled-i Şahi için mi!

Fatih Altaylı

Mart 6, 2026

Dış politikada en tutarlı olduğumuz yer: İran
Köşe Yazıları
Dış politikada en tutarlı olduğumuz yer: İran

Fatih Altaylı

Mart 3, 2026

Seçil Erzan’dan mektup 2: Arda verdiğinin iki katını almak istedi
Köşe Yazıları
Seçil Erzan’dan mektup 2: Arda verdiğinin iki katını almak istedi

Fatih Altaylı

Mart 2, 2026

  • Videolar

Tümü
"Keşke aile olmanın provası yapılsa" görseli
FatihAltaylı
YouTube
Hasibe Eren & Devin Özgür Çınar & Bedia Ceylan Güzelce"Keşke aile olmanın provası yapılsa"Sanatın büyülü dünyasına birlikte dalıyoruz! 🎨🎬🎶 Resimden tiyatroya, müzikten edebiyata, danstan dijital sanata kadar uzanan geniş bir yelpazede, farklı bir sanat dallarına dair özgün içerikler, keyifli sohbetler ve ilham veren hikayelerle karşınızdayız. 00:00 Giriş 01:35 "Bir Aile Provası" nasıl çıktı? 06:16 Çiğdem nasıl bir karakter? 10:12 Figen nasıl bir karakter? 12:54 "Bir Aile Provası"nı izleyen aileler kendilerinden ne bulurlar? 18:48 Figen ve Çiğdem karakterleri dışarıda birbirlerini sever miydi? 20:27 Kapanış
Şubat 27, 2026
"Bağ kurmak için çatışmak lazım" görseli
FatihAltaylı
YouTube
Tülin Özen & Nilperi Şahinkaya & Bedia Ceylan Güzelce"Bağ kurmak için çatışmak lazım"Sanatın büyülü dünyasına birlikte dalıyoruz! 🎨🎬🎶 Resimden tiyatroya, müzikten edebiyata, danstan dijital sanata kadar uzanan geniş bir yelpazede, farklı bir sanat dallarına dair özgün içerikler, keyifli sohbetler ve ilham veren hikayelerle karşınızdayız. 00:00 Giriş 00:45 Ballı süt severler mi? 01:10 "Ballı Süt" oyunu ortaya nasıl çıktı? 03:00 Oyun karakterleri 04:21 Oyuna hazırlanırken kendi hayatlarından etkilendiler mi? 09:41 Tülin Özen, günümüz gençleri hakkında ne düşünüyor? 14:02 "Ballı Süt" oyunundaki kardeşlik anlatımı 17:40 Oyun provaları nasıl geçti? 18:54 Yolları nasıl kesişti? 21:17 İzleyici oyunda kendileri için ne bulacaklar? 24:51 Bahçe Galata hakkında 26:42 Nilperi Şahinkaya'nın köpeği "Pablo Garcia Perez Fernandez de la Rosa" 27:31 Tiyatro dışında hayatları nasıl gidiyor? 27:58 Tek kelimelik soru - cevaplar 32:45 Kapanış
Şubat 20, 2026
"İnsanın kendini izlemesi kolay değil" görseli
FatihAltaylı
YouTube
Bedia Ceylan Güzelce & Ayça Bingöl"İnsanın kendini izlemesi kolay değil"Sanatın büyülü dünyasına birlikte dalıyoruz! 🎨🎬🎶 Resimden tiyatroya, müzikten edebiyata, danstan dijital sanata kadar uzanan geniş bir yelpazede, farklı bir sanat dallarına dair özgün içerikler, keyifli sohbetler ve ilham veren hikayelerle karşınızdayız. 00:00 Giriş 01:43 Setlerdeki çalışma koşulları ve kendisinin yaptığı işlere ara vermesi 02:48 Üniversitede kimya bölümünden oyunculuğa geçişi 05:31 Çocuklarında sanata dair ilgi ve istek görüyor mu? 09:00 Tiyatroda seyirci bazında nasıl değişimler var? 10:51 Pandemi sonrası tiyatrodaki değişimler? 12:54 Beyaz Tavşan Kırmızı Tavşan oyunu 15:40 Oyunlardan önce yaptığı bir şey var mı? 16:54 Cici filmi 18:09 Kendi oynadığı dizileri izleyebiliyor mu? 18:44 Oynayacağı dizi veya filmleri seçerken nelere bakıyor? 20:32 "Öyle Bir Geçer Zaman ki" dizisi hayatında neleri değiştirdi? 21:47 Sanat ile ilgilenen insanlara tavsiyeleri neler? 26:16 Teknoloji ile ilişkisi nasıl? 28:02 Tek kelimelik soru-cevap
Şubat 13, 2026