FatihAltayli

Fatih Altaylı

Diğer yazıları
detail banner reklam

Türk markası nasıl Suudi oldu

Otomobil Yazıları

Fatih Altaylı

Kasım 24, 2012

Türk markası nasıl Suudi oldu

TARHAN Telli adını duymuşsunuzdur. Galiba bir iki kere de ben bahsettim. Çılgın bir girişimci. 10 yıl kadar önce Türkiye'de dünyanın en şık motosikletlerini yapmak için yola çıktı. Başardı da. TT Custom Choppers diye, dünya çapında bir motosiklet üretti. Ama Telli'nin yaptığı işin asıl önemli tarafı, tüm üretimi için uluslararası lisansa sahip olmasıydı. Türkiye'de ürettiği motorlara Türk motor ve şasi numarası vurma hakkı olan bir üreticiydi. Lisans altında üretim yapmıyordu, yüzde yüz yerli bir marka yaratmıştı. Hollywood starlarından Rus oligarklara kadar herkes Telli'nin motorlarının peşindeydi. Tarhan Telli bununla da yetinmedi. Başbakan'ın "Yerli otomobil istiyorum" demesinin ardından "yerli bir otomobil" yapmak için harekete geçti. İmkânları sınırlı, hayalleri sınırsızdı. "Küçükten başlamak" istiyordu. Renault'nun, Opel'in ve neredeyse diğer tüm markaların yıllardır üzerinde çalıştığı "kişisel ulaşım aracı" üzerinde yoğunlaştı. Şehir içinde kullanılabilecek, iki ya da üç kişilik elektrikli bir otomobil geliştirdi. Buradan başlamak istiyordu. 'BUNLAR TÜRK MARKASI' Telli, Sanayi Bakanı Nihat Ergün'e iki TIR dolusu Türk yapımı olan motorları götürür. Sanayi Bakanlığı'nın önüne dizer. Sayın Nihat Ergün'e, "Sayın bakanım, şu anda Türkiye'nin ilk Türk üretimi, Türk markası olan vasıtasına bakıyorsunuz. Burada en önemli şey, şu şasinin üzerindeki NP9. İşte bu bizim Türklüğümüz ile gurur duymamız. Bunları Türk markası ve Türk ürünüyle dünyaya satıyor olmamız lazım" der. Beklediği desteği bulamaz. Tarhan Telli vazgeçmez. Bu sefer de Türkiye'nin çalışmalarıyla gurur duyduğu kurumuna gitmeye karar verir. TÜBİTAK'a çok önemli iki proje sunar. Projelerin birinde dünyada bir ilk olan motosiklette geri vites de yer alır. Yine kimse umursamaz. KOSGEB'e gider. Yine hiçbir sonuç alamaz. Daha da vahimi, "Bir Türk firması size yüzde 25 ortak olduğu için sizi KOSGEB üyeliğinden çıkardık" denilir kendisine. TT Motors'un KOSGEB'den atılmasına neden olan ise bir Türk yatırımcı firmanın yüzde 25 ortaklıkla TT Motors'a kaynak aktarmak istemesidir. 'BURAYA FABRİKA KURAMAZSINIZ' Bu firma TT Motor için bir fabrika kurmak ister. Ama İzmir Sanayi Odası bu firmanın fabrika kurmasına, aynı arazide aynı firmanın başka bir fabrikası olduğu gerekçesiyle izin vermez. Telli, Sayın Egemen Bağış'm olduğu bir yemeğe davet edilir. Sayın bakana, "Biz Türk markasıyız. Dünyaya Türklerin neler yapabildiğini markamızla gösterelim, markamızı taşıyalım" der. Sayın Bakan, "Çok güzel. Biz Türkiye'ye katma değer katacak yeni girişimcilerle yeni markalar yaratacağız. İşte Sayın Başbakan'ımızın dediği markalaşma budur" cevabını verir. Ama başka bir sonuç alınamaz. Telli, Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım ile bir görüşme yapar. Bakan Yıldırım, Telli'ye "Sen Türkiye'nin örnek girişimcilerinden biri olacaksın. Arkandayız" der. Ama lafta kalır. Telli'nin amacı, motosikletlerini dünyanın çeşitli yerlerinde satacak bir ağ kurmak ve bunun yanı sıra küçük elektrikli otomobille başlayıp yerli bir otomobil markası yaratmaktır. Küçük elektrikli otomobili öne çıkarmasının nedeni ise henüz kimsenin hâkim olamadığı ama geleceğin en önemli pazarı olan bu alanda çok daha iyi rekabet edebileceğini düşünmesi ve buradan başlayıp ortaya çıkaracağı bir yerli markanın güçlü olacağına olan inancıdır. 'GEL SUUDİ MARKASI OL' Ancak her girişiminde duvara toslar. Ama en sonunda hiç beklemediği bir gelişme olur. Suudi Arabistanlı bir yatırımcı grubu, Telli'nin kapısını çalar. "Gel bu işi Suudi Arabistan'da yap" derler. Hem fabrika kurulması için gereken kaynağı verecek, hem de uluslararası bir pazarlama ağı kurmak için gereken yatırımı yapacaktır Suudiler. Tek bir şartları vardır. Üretilen otomobil ve motosikletler "Made in Saudi" olacaktır. Telli teklifi kabul eder. Suudi Arabistanlı yatırımcılar Telli'yi özel uçağıyla aldırır. İki saat içerisinde Suudi Arabistan'da oturma izni verilir. Kendisine 35 bin metrekare arazi ve burada kuracağı fabrika için türlü imkân tahsis edilir. Genç yatırımcı ve marka yaratıcısı Tarhan Telli'nin bugüne dek Türk markası olarak ürettiği motosikletler ve bundan sonra üreteceği otomobiller artık Suudi markası olacak. Yıllar sonra çocuklarımız, torunlarımız bu araçlara "Bir zamanlar Türk markasıymış" diye binerse ben çok üzüleceğim. Mursi şimdilik haklı MISIR Cumhurbaşkanı Mursi'ye "firavun" yakıştırması yapanlar pek de haklı değiller. Çünkü bunların hatırlamadığı, Mısır'da bir "devrim" olduğudur. Kansız, çatışmasız da olsa Mısır'da bir devrim oldu. Evet, yeni rejim ve başkanı Mursi, Mısır'ın geçmişine sahip çıktı ama Mısır'da bir değişim yaşanacağını da söylediler. Mursi şimdi Anayasa Mahkemesi'nin yetkilerini "yeni anayasa yazılıncaya" kadar askıya alınca sanki "yeni bir Mübarek" gelmiş gibi bir algı yaratılıyor ama işin aslı bu değil. Mursi'nin yapmaya çalıştığı, yeni rejimin üzerindeki her türlü "vesayeti" ve eski rejim artıklarının devrimi engelleme ihtimalini ortadan kaldırmak. Yeni bir ülke yaratmak için yola çıkan Mursi'nin, tamamı Mübarek tarafından atanmış ve çok ileri yetkilerle donatılmış bir "Anayasa Mahkemesi"nin kendisini ve yeni rejimi engellemesini kabul etmesi beklenemezdi zaten. Bu yüzden Mursi'ye yeni firavun yakıştırması yapmak doğru değil. Ama yeni anayasa yazıldıktan sonra bu pozisyonunu korumak isterse o ayrı. O zaman gerçekten "yeni Mübarek" olur. Haliyle yeni bir Tahrir de ortaya çıkar.

NE ZAMAN ADAM OLURUZ?
Fikrini asla değiştirmeyenin sadece deliler ve ölüler olduğunu hatırladığımız zaman.

FatihAltaylı
X’te yanıtla

X’te yazı hakkında yorumlarınızı paylaşın.

  • Geçmiş yazılar

Tümü
Arınç’ın dediği gibi
Köşe Yazıları
Arınç’ın dediği gibi

Fatih Altaylı

Kasım 19, 2026

Keşke sadece 450 bin mağdur olsa
Köşe Yazıları
Keşke sadece 450 bin mağdur olsa

Fatih Altaylı

Kasım 18, 2026

Bir hafta iki olay mı!
Köşe Yazıları
Bir hafta iki olay mı!

Fatih Altaylı

Kasım 17, 2026

  • Videolar

Tümü
Fatih Altaylı ile Pazar Sohbeti: "Bergen'i filmden önce tanımıyordum!" görseli
4 Gün Önce
FatihAltaylı
YouTube
Farah Zeynep AbdullahFatih Altaylı ile Pazar Sohbeti: "Bergen'i filmden önce tanımıyordum!"Hayattaki gerçek lüks, kaliteli bir uykudur. Kaliteli uyku deneyimini keşfetmek için Yatsan mağazaları ve yatsan.com’a davetlisiniz. www.yatsan.com Teke Tek Bilim ▷ https://www.youtube.com/@TekeTekBilim 00:00 Giriş 01:36 Farah ismi, Irak/Erbil kökleri 02:58 Nasıl bir aileye doğdu? 04:28 İngiltere’ye taşınması 08:29 İsteyince ağlamak, oyunculuk yöntemi 10:07 İlk dizi Öyle Bir Geçer Zaman Ki 11:48 Şöhret ve ailenin desteği 18:47 Yılmaz Güney tweeti ve linç 24:08 Kanye West konseri eleştirisi 27:27 Bergen filmi, galada Erik Dalı 30:27 Yeni oyun: Marie Antoinette 33:10 “Bünyem dizi temposunu kaldırmıyor” 38:38 Korku filmi tutkusu 41:21 Evlilik düşünüyor mu? 46:09 Farah mı Zeynep mi, Michael Scott tişörtü 50:46 Kapanış YouTube kanalına abone olmak için ▷ http://bit.ly/FatihAltayli Gazeteci - Yazar Fatih Altaylı, Youtube kanalına özel gündemi yorumluyor.
Kasım 15, 2026
"İkinci bir Atatürk gelmedi!" görseli
FatihAltaylı
YouTube
Dr. Erol Mütercimler & Fatih Altaylı"İkinci bir Atatürk gelmedi!"Teke Tek Bilim ▷ https://www.youtube.com/@TekeTekBilim 00:00 Giriş 02:19 Mustafa Kemal Atatürk'ün "Devrimcilik" ilkesi 16:20 Atatürk'ün 20. yüzyıla etkisi 20:07 Atatürk'ün basın özgürlüğüne verdiği önem ve İstanbul Basını'na olan küskünlüğü 21:33 Atatürk diktatör müydü? 40:12 Atatürk'ün çoklu parti girişimleri 51:14 Atatürk'ün kurduğu söylenen içki sofraları 1:02:48 Montrö Boğazlar Sözleşmesi 1:08:22 Kapanış YouTube kanalına abone olmak için ▷ http://bit.ly/FatihAltayli Gazeteci - Yazar Fatih Altaylı, Youtube kanalına özel gündemi yorumluyor. #işbirliği
Kasım 10, 2026
Fatih Altaylı ile Pazar Sohbeti: "Hayatım tesadüf dediğimiz şeylerle dolu!" görseli
FatihAltaylı
YouTube
Mehmet GünsürFatih Altaylı ile Pazar Sohbeti: "Hayatım tesadüf dediğimiz şeylerle dolu!"Hayattaki gerçek lüks, kaliteli bir uykudur. Kaliteli uyku deneyimini keşfetmek için Yatsan mağazaları ve yatsan.com’a davetlisiniz. www.yatsan.com Teke Tek Bilim ▷ https://www.youtube.com/@TekeTekBilim YouTube kanalına abone olmak için ▷ http://bit.ly/FatihAltayli 00:00 Giriş 00:54 Türkiye'de zirvedeyken neden İtalya'ya gitti? 01:53 İtalyan Lisesi, Fellini ve Amarcord 05:36 Çocukluk ve aile 07:47 Alaylı bir oyuncu: Çocukken reklam filmleri 8:36 12 yaşında Geçmiş Bahar Mimozaları ve erken şöhret 10:43 Şöhret ve ayakları yere basmak 12:54 Spor ve ekstrem sporlar 13:45 Yemek tutkusu ve Roxy yılları 15:16 Hamam ve Ferzan Özpetek'le tanışma 17:12 İtalya'ya tiyatro için gidiş 19:38 İtalyan mutfağı 21:14 Türkiye kariyeri ve Aşk Tesadüfleri Sever 3 23:02 Muhteşem Yüzyıl ve Şehzade Mustafa 26:23 Dijital diziler ve ulusal kanal dizileri 28:01 İtalya'da kızı Cloe ile dizi 30:52 Çocukları ve sanatçı aile 33:36 Yeni projeler: Aşk Tesadüfleri Sever 3 ve Hakikatin Ölümü 34:16 Bol paça ve moda 35:28 Eşi ve tanışma hikâyesi 37:15 Rollerin etkisi: Martıların Efendisi 41:05 Türkiye ve İtalya'da çalışma şartları 43:13 İtalyan sineması bunalımda mı? 45:40 Claudia Cardinale belgeseli 46:04 Edwige Fenech anekdotu 47:34 Tesadüf yoktur: Falcı ve reenkarnasyon hikâyesi 50:16 Kapanış
Kasım 8, 2026