İstanbul 22°
FatihAltayli

Fatih Altaylı

Diğer yazıları
detail banner reklam

Global tahterevallinin denge merkezi

Köşe Yazıları

Fatih Altaylı

Şubat 5, 2013

Global tahterevallinin denge merkezi

BİR Şanghay Beşlisi muhabbeti aldı başını gidiyor.

"AB olmazsa Şanghay Beşlisi olabilir" diye algılanınca Başbakan Erdoğan'ın sözleri, herkes mevzuya bir yerinden balıklama daldı.

Kimi diyor ki, "Şanghay Beşlisi'ndeki ülkelerin tamamı otoriter rejimler. Demokrasi yok. Onlara mı özeniyorsunuz?"

Kimileri "AB'den tümüyle vazgeçtiğinizi itiraf etmiş oldunuz" diye eleştiriyor.

Kimileri de "Sizi zaten oraya almazlar. Taleplerinizi reddedip duruyorlar" sözleriyle bizim memleketi küçümsüyor. Sanki "Beşli" çok matahmış gibi.

Bunların tamamına cevap yetiştirmeye kalkışmak bana göre "siyasi israf".

Bana göre de Şanghay Beşlisi faydasız bir iş.

BRIC bize daha iyi uyar gibi duruyor.

Ama benim asıl meselem bu değil.

Ben biraz hafıza tazelemek istiyorum.

Türkiye'nin Şanghay Beşlisi'ne katılmasını ilk isteyen AK Parti değil, Türkiye'nin bu beşliye altıncı olma olasılığını, AB'ye alternatif olarak yüksek sesle dile getiren ilk kişi de Başbakan Erdoğan değil.

Türkiye'nin önünde bir Şanghay Beşlisi seçeneğini ilk düşünen Türk Silahlı Kuvvetleri oldu aslında.

TSK'nın siyasete gırtlağa kadar battığı 28 Şubat döneminin devamında, AB ile bir türlü evlilikle sonuçlanmayan ve AB'nin bizi umuma açık yerlerde alenen "öpüp koklayıp" nikâhsız birliktelik sürdürdüğü günlerde TSK'nın bir Şanghay Beşlisi projesi vardı.

Bunu kulislerde sık sık dile getirir, seçenek olarak aralarında tartışırlardı.

TSK içindeki bu fikir jimnastiklerini ilk olarak afişe eden ise bildik bir isim, Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri Orgeneral Tuncer Kılınç Paşa olmuştu.

O zaman herkes anlamıştı ki, Türk Silahlı Kuvvetleri ve Genelkurmay, AB'ye karşı böyle bir alternatif geliştirmişti.

O zaman bu fikir çok tartışılmış demokrat aydınlar buna karşı çıkarken, ulusalcı düşünürler "Neden olmasın" tezini ortaya atmıştı.

Ve görülen oydu ki, ordu içinde de bu fikrin epey bir taraftarı vardı.

Özellikle de generaller arasında.

Sonra zaman geçti.

Türkiye'de olmaz denilenler oldu, AK Parti güçlü bir iktidar oluşturdu.

Bu güçlü iktidar kalıcılığını gösterdi.

Türkiye'de güç odakları, yer ve el değiştirdi.

Askerlerin Şanghay Beşlisi aşkı unutuldu gitti.

Sonra Ergenekon ve Balyoz davaları açıldı. Genelkurmay Başkanlarının, kuvvet komutanlarının, ordu komutanlarının da aralarında bulunduğu pek çok general tutuklandı.

Söylenen şuydu:

"ABD müttefiki bir NATO ülkesinde bu kadar general tutuklanıyorsa bunda ABD'nin onayı ve hatta desteği vardır. Bu tutuklamaların perde arkasında bu generallerin bir dönem Türkiye'nin Rusya ve İran'la işbirliği yapmasını Batı'ya tehdit olarak yöneltmesi var. ABD yıllarca NATO şemsiyesi altında görev yapan bu generallerin Şanghay Beşlisi'ne göz kırpmasını NATO'ya ihanet olarak görüyor. Generallerden alınan bunun intikamıdır."

Bu davalar o türden bir intikam mıdır bilmem.

Emin olamam.

Ama dünyanın güç dengesinin Doğu'ya doğru kaydığını herkes gibi ben de görüyorum.

Bu dengede Çin en ağırlıklı güç.

Hindistan'ın rolü çok önemli.

Rusya enerjideki gücüyle kıymetli.

ABD ülke içi sorunlarını kısa zamanda çözemez, köhneleşen sosyal ve altyapısal durumu düzeltemezse, AB Türkiye'yi almamakta ısrar eder ve hantal toplumunu dinamikleştiremez, gençleşemezse 20 yıl içinde ağırlık dengesi gerçekten Doğu'ya kayar.

Çin'in dünya liderliği talebi olmamasına rağmen, Rusya bu liderliği alacak kapasiteyi barındırmamasına rağmen, Hindistan kendi iç sorunlarını çözememiş olmasına rağmen güç Doğu'nun olur.

Türkiye de burada Doğulu olarak yer edinir.

Ne kadar edinir onu da zaman gösterir.

Türkiye'nin günümüzdeki politikası 10 yıl önceki ham fikirden, ayakları yere basan bir noktaya geçmiştir.

Değişen güç dengesi içerisinde bu yeni oluşumun Doğu kanadında yer almak, geçmiş dengenin Batı kanadında yer almaktan farklı bir anlam ifade eder.

Biri diğerinin alternatifi değil, tam aksine global tahterevallinin tam orta yeri, denge merkezi olmak demektir.



NE ZAMAN ADAM OLURUZ?
Dünü bilmeden geleceği tahmin edemeyeceğimizi anladığımız zaman.

FatihAltaylı
X’te yanıtla

X’te yazı hakkında yorumlarınızı paylaşın.

  • Geçmiş yazılar

Tümü
CHP, beis ve yeis
Köşe Yazıları
CHP, beis ve yeis

Fatih Altaylı

Temmuz 6, 2026

Fikir açıklamama özgürlüğü yok mu!
Köşe Yazıları
Fikir açıklamama özgürlüğü yok mu!

Fatih Altaylı

Temmuz 5, 2026

Deniz Göktaş KKK’na ne dedi
Köşe Yazıları
Deniz Göktaş KKK’na ne dedi

Fatih Altaylı

Temmuz 4, 2026

  • Videolar

Tümü
Yunan metin çevirilerinin bilime katkısı görseli
Dün
FatihAltaylı
YouTube
Prof. Dr. Celal Şengör & Fatih Altaylı - Teke Tek BilimYunan metin çevirilerinin bilime katkısıShark FlexBreeze Portatif Fan - Eviniz ve Bahçeniz İçin Mükemmel Serinlik Çözümü! https://www.sharkninja.com.tr/products/shark-flexbreeze-portatif-fan-fa220eu?utm_source=fatih_altayli&utm_medium=youtube&utm_campaign=shark_fan_Jun26 00:00 Giriş 05:01 Solvay Konferansı fotoğrafı 07:11 Solvay Konferansı fotoğrafı bugün çekilebilir mi? 10:36 İrlandalı keşişlerin kopyaladığı eski metinler 13:52 Aristo ve doğa bilimleri 24:32 Hrıstiyanlar nasıl gelişim gösteriyor? 27:53 Modern bilimin başlangıcı 35:44 Galile'den önceki bilim adamları problemleri fark edemediler mi? 38:09 İslam dünyasının geçmiş dönemde bilimde Batı'dan geride kalmasının sebepleri 46:50 Kapanış #işbirliği
Temmuz 5, 2026
Fatih Altaylı ile Pazar Sohbeti: "Ömürlük koleksiyonu 1,5 yılda yaptım!" görseli
Dün
FatihAltaylı
YouTube
Koleksiyoner Mehmet ÇebiFatih Altaylı ile Pazar Sohbeti: "Ömürlük koleksiyonu 1,5 yılda yaptım!"Teke Tek Bilim ▷ https://www.youtube.com/@TekeTekBilim 00:00 Giriş 02:28 Saat koleksiyonu işi nereden çıktı? 19:01 Hangi saat markalarına sahip? 23:53 Koleksiyonerlik pahalı bir iş mi? 29:47 Türk hat sanatı hak ettiği yerde mi? 42:20 Murat Bardakçı'nın "Türk resmini sanattan saymam" cümlesi 51:15 Eserin değerini nasıl belirliyor? 1:05:07 Pandemi döneminde eserlerin fiyatları neden yükseldi? 1:08:36 Çatı Müze işi ne durumda? 1:19:20 Kapanış #işbirliği YouTube kanalına abone olmak için ▷ http://bit.ly/FatihAltayli Gazeteci - Yazar Fatih Altaylı, Youtube kanalına özel gündemi yorumluyor.
Temmuz 5, 2026
"Ajda Pekkan ve Manifest Kuşağı" görseli
4 Gün Önce
FatihAltaylı
YouTube
Fatih Altaylı & Bedia Ceylan Güzelce"Ajda Pekkan ve Manifest Kuşağı"Sanatın büyülü dünyasına birlikte dalıyoruz! 🎨🎬🎶 Resimden tiyatroya, müzikten edebiyata, danstan dijital sanata kadar uzanan geniş bir yelpazede, farklı bir sanat dallarına dair özgün içerikler, keyifli sohbetler ve ilham veren hikayelerle karşınızdayız. 00:00 Giriş 00:15 Deniz Göktaş'ın stand-up gösterisi 03:27 24 Haziran 2026 Scorpions İstanbul konseri 06:50 Kars'taki Gastronomi Film Festivali 08:36 Dua Lipa'nın evliliği 10:21 Fatih Altaylı evlilik hakkında ne düşünüyor? 13:28 Manifest grubu 17:02 Yaz ayındaki konserler 30:51 Fatih Altaylı'nın yakın tarihteki dünya hakkında düşünceleri 36:18 Christopher Nolan'ın "The Odyssey" filmi 36:40 İstanbul Caz Festivali 37:41 Fatih Altaylı dizi-film izliyor mu? 40:03 Kapanış #işbirliği
Temmuz 2, 2026