FatihAltayli

Fatih Altaylı

Diğer yazıları

Yazı İçeriği

  • Yerli jet motorunun acıklı hikayesi 

  • NE ZAMAN İNSAN OLURUZ?

detail banner reklam

Yerli jet motorunun acıklı hikayesi 

Köşe Yazıları

Fatih Altaylı

Kasım 23, 2023

Yazı İçeriği

  • Yerli jet motorunun acıklı hikayesi 

  • NE ZAMAN İNSAN OLURUZ?

NE ZAMAN İNSAN OLURUZ?

Bazen siyasetçilerin ya da ülkeyi idare etmeye çalışanların açıklamalarını dinledikçe tebessüm ediyorum.

Bazen de yüksek sesle gülüyorum.

Siyasetçilere değil, onlara soru soran gazetecilere gülüyorum.

Önceki gün, Cumhurbaşkanı Erdoğan, tayyareye bindirdiği gazetecilerle sohbet ederken, ya da “Sorulmayan sorularını” yanıtlarken savunma sanayiinden, damadı şehriyarinin geliştirmekte olduğu Kızılelma projesinden ve Milli Muharip Uçak Kaan’dan söz etmiş ve bunların motorlarının da Türkiye’de üretilmesi için yürütülen çalışmalardan söz etmiş.

Oradaki bulunan ve gazeteci oldukları zannı ile tayyareye bindirilen zatı muhteremlerden biri de “Sayın Cumhurbaşkanımız, zatı devletlinizin ilk Cumhurbaşkanlığı döneminde İngilizlerle bir anlaşma imzalanmıştı ve İngiltere ile Türkiye, Türkiye’de kurulacak bir fabrikada savaş uçaklarında kullanılacak turbofan jet motoru üreteceklerdi. Hatta ilk motorun her şey gibi 2023 yılında göklerde olacağı, seri üretimin ise 2030’a yetişeceği söylenmişti. O fabrika ne oldu” diye sormadı.

Muhtemelen böyle bir şeyden haberleri yoktu.

Haberleri olsa bile bu soruyu sormaya dahi cesaret edemezlerdi.

Ama gelin ben size Türkiye’nin jet uçağı motoru üretme ya da üretmeme macerasını anlatayım.

Her şey bundan yaklaşık 9 yıl önce İngiliz Savunma Sanayii Şirketi Rolss Royce’un CEO’su Warren East’ın Türkiye ziyareti ile başladı.

East önce dönemin Başbakanı Binali Yıldırım ve ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan ile görüşmeler yaptı.

İngiliz devi ve Dünya’nın en büyük 2. Jet motoru üreticisi, Türkiye’de yerli bir ortakla jet motoru fabrikası kurmak istiyordu ve o amanki adı T-FX olan yerli muharip uçakta kullanılacak EJ 200 jet motorları ve sonrasında ise savaş gemisi motorları dahil çok daha geniş yelpazede üretim yapmayı teklif ediyordu.

Bu teklifin ardından 2017 yılının Mayıs ayında Rolls Royce ile Türk firması Kale Savunma anlaşmayı imzaladılar.

Rolls Royce ve Kale ortaklığı ile bir şirketin kuruluşu duyuruldu.

Kale Grubu Başkan yardımcısı Osman Okyay ile Rolls Royce Savunma ve Havacılık Grubu Başkanı Chris Cholerton’ın imza törenindeki pozları gazetelere servis edildi.

1 yıl içinde Kale Savunma fabrikayı kurmak için Bandırma’da 1 milyon 100 bin metrekare arazi satın almıştı bile. O günlerde bu arazilerin zeytinlik olduğu ve fabrika kurmak için zeytinliklerin feda edilmesinin yanlış olacağı haberleri yapılıyor, Kale Grubu ise bu arazilerde tek tük zeytin ağacı olduğunu söylüyordu.

Fabrika inşaatı üç -dört yıl içinde tamamlanacak, deneme uçuşları için ilk motor 2022 yılında TAİ’ye teslim edilecekti. Yerli Kale-Rolls Royce Motor her şey gibi 2023 yılında göklerde olacak, 2030 yılında ise Milli Muharip Uçağın üretim tarihine paralel olarak seri üretime geçilecekti.

Haberler şahaneydi.

Ancak ne olduysa oldu, alay-ı vala ile duyurulan Rolls Royce Uçak Motoru fabrikası, sessiz sedasız gündemden düştü.

Fabrika kurulumundan vazgeçildi. Kale Savunma’nın satın aldığı 1 milyon 100 bin metrekarelik zeytinlik, zeytinlik olarak kaldı.

Türkiye “İngilizlerin isteklerini kabul edilemez bulduk” açıklaması yaparken, benim İngiltere tarafında yaptığım küçük bir soruşturma ise tam aksi bir iddia içeriyordu.

Türkiye, bu fabrikaya 3. Bir ülkeyi de ortak etmek istemiş ve üretilecek motorların başka ülkelere ihracatında tek yetkili olmayı talep etmişti. Bu 3. Ülke muhtemelen her yere ortak edilen Katar’dı ve İngilizler bunu kabul etmemişti.

Rolls Royce ile varılan anlaşmadan dönülmesi üzerine jet motoru yapımı işi de BMC-Katar ortaklığına verildi.

BMW Power’a geçen yıl yaptığım ziyarette, şirketin tank ve diğer zırhlı araç ve askeri kamyonlarda kullanılacak dizel motorlarını başarı ile geliştirdiğini gördüm ama jet motoru ile ilgili bir bilgim, çalışmaların hangi aşamada olduğu üzerine bir fikrim yok.

Ama geçen yıldan beri Rolls Royce ile yeniden anlaşmaya çalıştıklarını biliyorum.

İktidarımız “İlle de Katar olsun” demez ise belki Rolls Royce, Kale ile ortaklığa yeniden gelir.

8 yıllık gecikme ise önemli değil.

Nasıl olsa bölgemizde hiçbir gerilim yok.

Tayyare gazetecileri de bu soruyu muhtemelen bu yüzden sormamışlardır.

Yoksa tüm bunları bildiklerinden adım gibi eminim!

Ülkemizi sevdiğimiz zaman

FatihAltaylı
X’te yanıtla

X’te yazı hakkında yorumlarınızı paylaşın.

  • Geçmiş yazılar

Tümü
Keşke sadece 450 bin mağdur olsa
Köşe Yazıları
Keşke sadece 450 bin mağdur olsa

Fatih Altaylı

Kasım 18, 2026

Bir hafta iki olay mı!
Köşe Yazıları
Bir hafta iki olay mı!

Fatih Altaylı

Kasım 17, 2026

Gerçek liste açıklanmayınca yalanı inandırıcı olur
Köşe Yazıları
Gerçek liste açıklanmayınca yalanı inandırıcı olur

Fatih Altaylı

Kasım 16, 2026

  • Videolar

Tümü
Fatih Altaylı ile Pazar Sohbeti: "Bergen'i filmden önce tanımıyordum!" görseli
3 Gün Önce
FatihAltaylı
YouTube
Farah Zeynep AbdullahFatih Altaylı ile Pazar Sohbeti: "Bergen'i filmden önce tanımıyordum!"Hayattaki gerçek lüks, kaliteli bir uykudur. Kaliteli uyku deneyimini keşfetmek için Yatsan mağazaları ve yatsan.com’a davetlisiniz. www.yatsan.com Teke Tek Bilim ▷ https://www.youtube.com/@TekeTekBilim 00:00 Giriş 01:36 Farah ismi, Irak/Erbil kökleri 02:58 Nasıl bir aileye doğdu? 04:28 İngiltere’ye taşınması 08:29 İsteyince ağlamak, oyunculuk yöntemi 10:07 İlk dizi Öyle Bir Geçer Zaman Ki 11:48 Şöhret ve ailenin desteği 18:47 Yılmaz Güney tweeti ve linç 24:08 Kanye West konseri eleştirisi 27:27 Bergen filmi, galada Erik Dalı 30:27 Yeni oyun: Marie Antoinette 33:10 “Bünyem dizi temposunu kaldırmıyor” 38:38 Korku filmi tutkusu 41:21 Evlilik düşünüyor mu? 46:09 Farah mı Zeynep mi, Michael Scott tişörtü 50:46 Kapanış YouTube kanalına abone olmak için ▷ http://bit.ly/FatihAltayli Gazeteci - Yazar Fatih Altaylı, Youtube kanalına özel gündemi yorumluyor.
Kasım 15, 2026
"İkinci bir Atatürk gelmedi!" görseli
FatihAltaylı
YouTube
Dr. Erol Mütercimler & Fatih Altaylı"İkinci bir Atatürk gelmedi!"Teke Tek Bilim ▷ https://www.youtube.com/@TekeTekBilim 00:00 Giriş 02:19 Mustafa Kemal Atatürk'ün "Devrimcilik" ilkesi 16:20 Atatürk'ün 20. yüzyıla etkisi 20:07 Atatürk'ün basın özgürlüğüne verdiği önem ve İstanbul Basını'na olan küskünlüğü 21:33 Atatürk diktatör müydü? 40:12 Atatürk'ün çoklu parti girişimleri 51:14 Atatürk'ün kurduğu söylenen içki sofraları 1:02:48 Montrö Boğazlar Sözleşmesi 1:08:22 Kapanış YouTube kanalına abone olmak için ▷ http://bit.ly/FatihAltayli Gazeteci - Yazar Fatih Altaylı, Youtube kanalına özel gündemi yorumluyor. #işbirliği
Kasım 10, 2026
Fatih Altaylı ile Pazar Sohbeti: "Hayatım tesadüf dediğimiz şeylerle dolu!" görseli
FatihAltaylı
YouTube
Mehmet GünsürFatih Altaylı ile Pazar Sohbeti: "Hayatım tesadüf dediğimiz şeylerle dolu!"Hayattaki gerçek lüks, kaliteli bir uykudur. Kaliteli uyku deneyimini keşfetmek için Yatsan mağazaları ve yatsan.com’a davetlisiniz. www.yatsan.com Teke Tek Bilim ▷ https://www.youtube.com/@TekeTekBilim YouTube kanalına abone olmak için ▷ http://bit.ly/FatihAltayli 00:00 Giriş 00:54 Türkiye'de zirvedeyken neden İtalya'ya gitti? 01:53 İtalyan Lisesi, Fellini ve Amarcord 05:36 Çocukluk ve aile 07:47 Alaylı bir oyuncu: Çocukken reklam filmleri 8:36 12 yaşında Geçmiş Bahar Mimozaları ve erken şöhret 10:43 Şöhret ve ayakları yere basmak 12:54 Spor ve ekstrem sporlar 13:45 Yemek tutkusu ve Roxy yılları 15:16 Hamam ve Ferzan Özpetek'le tanışma 17:12 İtalya'ya tiyatro için gidiş 19:38 İtalyan mutfağı 21:14 Türkiye kariyeri ve Aşk Tesadüfleri Sever 3 23:02 Muhteşem Yüzyıl ve Şehzade Mustafa 26:23 Dijital diziler ve ulusal kanal dizileri 28:01 İtalya'da kızı Cloe ile dizi 30:52 Çocukları ve sanatçı aile 33:36 Yeni projeler: Aşk Tesadüfleri Sever 3 ve Hakikatin Ölümü 34:16 Bol paça ve moda 35:28 Eşi ve tanışma hikâyesi 37:15 Rollerin etkisi: Martıların Efendisi 41:05 Türkiye ve İtalya'da çalışma şartları 43:13 İtalyan sineması bunalımda mı? 45:40 Claudia Cardinale belgeseli 46:04 Edwige Fenech anekdotu 47:34 Tesadüf yoktur: Falcı ve reenkarnasyon hikâyesi 50:16 Kapanış
Kasım 8, 2026