BYD Tesla’nın korkulu rüyası

A JET rezaletine Sivil Havacılık seyirci

Türkiye uzun bir zamandan sonra ilk kez gerçek yabancı bir yatırım alıyor ve AKP döneminde pek az rastlanan bir şekilde bir “greenfield” yatırıma merhaba diyor.

Bu yatırımı yapacak olan BYD adlı Çin otomotiv ve teknoloji şirketi.

BYD “Build your dreams”in yani “Hayallerinizi inşa edin”in baş harfleri ve bu bazen “Beyond your dreams”e yani “Hayallerinizin ötesinde” de dönüşüyor.

Türkiye’ye şimdilik 1 milyar dolarlık bir yatırımla girecek olan şirket 20 yıl kadar önce bir elektrikli araçlara batarya üretmek üzere kurulmuş ancak kısa süre sonra her tür elektrikli aracın üretimine yönelmiş.

Elektrikli otomobillerden kamyonlara, forkliftlere, trenlere kadar her türlü aracı üretiyor ve tüm bunlara “yeni enerji araçları” adını veriyor.

Sadece elektrikli araçlar değil aynı zamanda hybrid araçlar da şirketin ürünleri arasında.

BYD, bugün tüm dünyada Tesla’nın en büyük rakibi ve Tesla’dan daha yüksek üretim ve satış kapasitesine sahip.

BYD 2024’ün ilk üç ayında 626 bin 263 araç satarken, Tesla 386 bir 810 araç satmış. Piyasa değeri olarak değil ama satış rakamları ile Tesla’nın önünde. 

Neredeyse Tesla’nın iki misline yakın bir satış büyüklüğü var.

Şirket değeri olaraksa dünyanın 3. büyük otomotiv şirketi. Önünde Toyota ve Tesla yer alıyor. BYD’nin en önemli özelliklerinden biri de hızı.

Firma planlamadan üretime geçişte otomotiv dünyasında görülmemiş bir hıza sahip.

BYD’nin çizim aşamasından üretim bandından çıkışa kadar gereksinim duyduğu süre 22 ay.

BYD’nin Manisa’da kuracağı açıklanan fabrikasının yıllık üretim kapasitesinin 150 bin araç olacağı açıklandı.

Bu da firmanın üretiminin önemli bir bölümünü Avrupa’ya ihraç etmek üzere Türkiye’de yatırım yaptığını gösteriyor.

BYD’nin Türkiye’ye gelmesi çok önemli bir gelişme. Çünkü BYD çok da önemli bir teknoloji firması ve enerji depolama konusunda da çok önemli bir bilgi ve yetiye sahip.

Çinli otomotiv devinin Türkiye’ye yatırım yapmayı planladığını birkaç aydır biliyor, duyuyorduk.

Tek korkum, Türkiye’nin ekonomi politikasının ve aşırı değerli Türk Lirasının BYD’nin bu yatırımdan vazgeçirmesiydi.

Belli ki, Çinliler bu politikanın çok da uzun sürdürülebilir olmadığını görmüş olmalılar ki, yatırım kararı almışlar.

Ben BYD veya bir başka büyük otomotiv firmasının Türkiye’ye TOGG’un tesislerini satın alarak gireceğini düşünüyordum.

Sıfırdan, baş zemine yatırımla girmeleri ise beni çok daha mutlu etti.

Gayet güzel bir operasyon yürüten Anadolu Jet kapatılıp, yerini A Jet denilen ne idüğü belirsiz şirkete bırakınca Türk havacılığının başına ciddi bir bela açıldı.

Telefonum, mesaj kutum, Whatsapp’ım, e-mailim A Jet’ten şikayet eden yüzlerce mağdurun mesajları ile dolu.

Çevremizde de şahsen tanıdığımız belki yüzlerce mağdur var.

Hiçbir uçakları zamanında kalkmıyor, pilotlar uçuşa dakikalar kala “Mesaim bitti” diyerek kokpiti terk ediyor. Uçakları yolculara hiçbir bilgi vermeden yoldan dönüyor ve yolculara “Kızmayın size hamburger ısmarlayacağız” anonsuyla alay eder gibi Burger King’e davet ediliyor.

A Jet’de rezaletlerin sonu gelmiyor.

THY personelinin iddiası, A Jet’in muhtemelen Arap sermayesine satılmak üzere organize edildiği, bu yüzden Anadolu Jet’in THY ile ortak kullandığı rezervasyon ve planlama sisteminden ayrıldığı, sorunların da bundan kaynaklandığı.

Benim anlamadığım ise tüm bu rezalete Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nün nasıl ve neden seyirci kaldığı.

Hava sahamız çok mu ucuz!

A Jet dahil havadaki tüm gecikmelerle ilgili olarak hava trafik kontrolörleri suçlanıyor ve onların işi yavaşlatması nedeniyle bu gecikmelerin olduğu iddia ediliyor.

Hava trafik kontrolörleri ise işi yavaşlatmadıklarını ama inisyatif almadan çalışma yaptıklarını söylüyorlar. Yani direkt rota uygulanışı yapmadan, kuralları harfiyen uyguladıklarını ve bunun da işi yavaşlatma olmadığını belirtiyorlar.

Çünkü onların da talepleri var.

Ücret özlük haklarında geliştirmeler istiyorlar.

Eurocontrol üyesi olarak Avrupalı meslektaşları ile aynı işi yaptıklarını ama onlardan çok daha düşük ücret aldıklarını söylüyor ve “Eşit ise evrensel eşit ücret” istediklerini belirtiyorlar.

İddiaları ise şu: “Bize yapılacak maaş artışı Eurocontrol’e aynen yansıtılacağı için ülkeye yük falan olmayacak tam aksine ülkeye döviz girişi sağlanacak”

Çünkü hava trafik kontrolörlerinin verdiği bilgiye göre Avrupa’nın ikinci büyük hava sahası olan Türk Hava Sahası’ndaki geçiş ücretleri, diğer ülkelerin hava sahası kullanım ücretlerine göre çok çok geride.

Bu ücretlerin Avrupa standartlarına çekilmesi halinde Türkiye’nin yıllık en az 1 milyar Euro ek gelir elde edeceğini, Türkiye’nin bu ücreti düşük tutarak bu parayı yabancı hava yolu şirketlerine peş keş çekildiği iddiasındalar. 

TFF’de kimler aday

EURO 2024’ten döndük şimdi futbolumuzun gündemi Federasyon seçimleri.

Şimdilik iki isim üzerinden konuşuluyor.

Büyükekşi yeniden aday olup devam mı edecek, yoksa yerine Servet Yardımcı mı gelecek!

Servet Yardımcı daha önde görülüyor.

Başından beri yanında Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın kardeşi Mustafa Erdoğan olduğu için, Erdoğan’ın da desteklediği aday olduğu söyleniyor. Ekibinde yine Erdoğan’a yakın iş insanları var. Cemil Kazancı, Tahir Kıran, Süleyman Hurma bunların başlıcaları.

Başarısızlığına rağmen devam etmek istediği bilinen Mehmet Büyükekşi’nin ekibinden kimler olacağı ise belli değil ama mevcut yönetiminden Yusuf Günay çevresine Büyükekşi yönetiminde kalmak istemediğini söylüyormuş.

Ancak Türkiye Futbol Federasyonu Başkan adayları bu iki kişi ile sınırlı değil.

Bunlardan biri Erdal Alkış. Daha önce de TFF Başkan adayı olan ve iktidar partisine yakınlığı sır olmayan Erdal Alkış Sarıyer kulübü yöneticisi olmakla beraber Fenerbahçe sempatizanı olarak biliniyor.

Alkış’ın geçen hafta Ali Koç ile bir araya geldiği ve uzun bir görüşme ile projelerini anlattığı bilgisi bana kadar ulaştı. Ali Koç’un da Alkış’a gereken imzaları toplaması halinde gelip Kulüpler Birliği’nde sunum yapmasını istediği söyleniyor.

Adaylık için 61 imza gerekirken Alkış 50’ye yakın imza toplamayı başarmış.

Bir diğer ciddi aday ise eski Samsunspor Başkanı İsmail Uyanık. Uzun zamandır futbolun içinde olan Uyanık da şu ana kadar 35 imza topladı ve 26 imza daha toplayıp aday olmaya uğraşıyor. Tüm adaylar arasında en sporcu ve en bağımsız görünen aday olan Uyanık’ın herhangi bir büyük ile de bir gönül bağı görünmüyor.