Hem moderniz, hem çevreci hem de Atatürkçü

Yapay zeka yok, yatak odası verelim!

Prof. Beşir Atalay, AK Parti kurucusu olmadan ve çeşitli bakanlıklar üstlenmeden önce ANAR Araştırma’daki çalışmaları ile bilinirdi.

Şimdi de araştırmalarına Ankara Sosyal Bilimler Vakfı’nda bıraktığı yerden devam ediyor.

Mütevelli Heyet Başkanlığını Atalay’ın yaptığı vakıf “Türkiye’de kimlikler: Din, Ekonomi, Siyaset 2024” başlıklı bir araştırma yapmış ve bunu yayınladı.

İlginç bulgular içeren değerler araştırmasının tamamına vakfın internet sitesinden ulaşabilirsiniz.

Araştırma makalevari bir tonda yazılmış ama aydınlatıcı.

Araştırmanın elde ettiği sonuçları benim açımdan tartışmalı hale getiren bir başlangıcı var.

Bunu biraz tebessüm ederek yaptığım bir eleştiri olarak görün. Ama araştırmaya katılanların yüzde 93,1’i kendini “çevreci” olarak tanımlıyor. Bu da çevreme bakmama ve gülmeme neden oldu.

Kendini inançlı olarak tanımlayanlar yüzde 91, milliyetçi olarak tanımlayanlar yüzde 85,5, cumhuriyetçi olarak görenler yüzde 82,3, demokrat olarak görenler yüzde 76,8, ulusalcı olarak görenler yüzde 73,5, Atatürkçü olarak görenler ise yüzde 70,9.

Yine beni şüpheye düşüren bir başka sonuç ise toplumda kendini modern olarak tanımlayanların oranındaki yükseklik oldu.

Modern tanımlamasına uygun düştüğünü düşünenlerin oranı yüzde 87.

Araştırmanın bu ilk bölümünden benim anladığım, toplumsal olarak kendimizi tanımlamada çok da bilinçli olmadığımız ya da ne olduğumuzu tam olarak bilemediğimiz.

İlginç olan ise kendini “Atatürkçü” olarak tanımlayanların oranındaki artış ve bunun bir ortak kimlik haline dönüşmüş olması.

Devletin laikliği konusu ise artık bir tartışma olmaktan çıkmış gibi görünüyor.

“Devlet laik olmalıdır” diyenlerin oranı modernler arasında yüzde 89, muhafazakarlar arasında yüzde 71,8.

Modernlerin yüzde 67,2’si “Devlet dine karışmamalı” derken bu oran muhafazakarlar arasında yüzde 59.

“Devlet yönetiminde dindarlar daha fazla yer almalı” diyen modernlerin oranı yüzde 25, muhafazakarların oranı ise yüzde 44,8.

“Ahlaklı olmak için dindar olmak gerekir” fikri modernler arasında yüzde 25,2, muhafazakarlar arasında ise yüzde 44,6 oranında karşılık bulmuş.

Gençlere dinî eğitim verilme fikrini modernler yüzde 75,3, muhafazakarlar ise yüzde 91,4 oranında doğru bulmuş.

“Ülke için lider mi daha önemlidir yoksa kurumlar mı” tercihinde modernler yüzde 48,8 lideri, 48,1 oranında ise kurumları önemli bulurken, muhafazakarlar yüzde 62,6’ı ile lider yanlısı olmuşlar.

Buna karşın “Demokrasi en ideal sistemdir” diyenler modernlerde yüzde 76,4, muhafazakarlarda ise yüzde 68,1 olmuş.

“Toplumsal refah mı önemlidir, ülke savunması mı?” sorusunda yine iki taraf ayrışıyor.

Modernler her ikisini yüzde 46,8 ile eşit derecede önemli bulurken, muhafazakarlar yüzde 58,2 ülke savunması demişler.

Tüm toplumun en fazla ortaklaştığı konu ise göçmenler olmuş.

Modernlerin yüzde 86’sı “Tüm göçmenler ülkelerine gönderilmeli” demiş. Bu oran muhafazakarlarda da yüzde 80 olmuş.

Kendini modern olarak tanımlayanların oranının muhafazakar olarak tanımlayanlara oranla çok daha yüksek olduğunu da göz önüne alırsanız ezici çoğunluk haline gelen fikri durumun araştırmada modernlerin görüşü olarak yansıtıldığını da unutmamak gerekir.

Ancak bunun siyasi sonuçlara ne kadar yansıdığı da ayrı bir tartışma.

Yine de araştırma okumaya, incelemeye değer.

Dünyada yeni bir devrim gerçekleşiyor.

Yapay zeka diye bir şey tüm medeni dünyanın üzerinde en çok konuştuğu konu.

Yapay zeka devriminin, muhtemelen Sanayi Devrimi’nden daha ayrıştırıcı, daha belirleyici bir etkisi olacak.

Yapay zekayı geliştirenler uçacak, doğru biçimde kullanmayı bilenler koşacak, bu devrime ayak uyduramayanlar ise büyük ihtimalle sonsuza kadar sürünecek.

Putin gibi, Jinping gibi otoriter liderler bile kendi toplumlarına “yapay zekayı” anlatmaya çalışırken, ülke hedefine yapay zekayı koyarken, Rusya bu alanda Çin’le işbirliği yapma planını açıklarken ve demokratik olmayan rejimler bile gençlerini bu alanda eğitmeye, bu alana yönlendirmeye çabalarken Türkiye ne yapıyor!

Çin lideri bile özgürlük olmayan bir ortamda yapay zekanın gelişmesinin zor olduğunu bile bile üretken yapay zekada ABD ile yarışacaklarını açıklıyor, gençlere yapay zeka üzerinde yoğunlaşma mesajı veriyor.

Bizim memlekette ise ne iktidardan ne muhalefetten bu konuda en ufak bir ses seda var.

Bizim memleketin Cumhurbaşkanı gençleri düşündüğü iddiası ile genç oylara talip olmak için açıklaya açıklaya “Gençlere 150 bin TL evlilik kredisi” müjdesi veriyor.

Harca harca bitmez.

Bu kafa ile gidersek kafası çalışan gençler gider, biz de arkalarından bakarız. 

Kalanlar ise o 150 bin TL kredi ile evlenir, ister birer eski model Iphone ya da Samsung alıp sosyal medyada oynaşır, ister yatak odası alıp yatakta oynaşırlar.