Deli saçması dersem yanılmış olur muyum!

Benim “deli saçması” olarak nitelediğim “komplo teorisi” meğer Ankara’da ciddi ciddi konuşulur olmuş.

Gazetelerin manşetlerinde yer alacak hale gelmiş.

Merak ettiniz diye düşünüp anlatayım “deli saçması” dediğim şeyi.

Murat Ağırel’in Melih Gökçek’in mahdumu ile ilgili haberi patlatıp, Gökçek hakkında soruşturma başlatılacağı haberinin çıktığı günün sabahı siyasi kulisleri yakından takip eden, bir dönem siyasetle de uğraşmış bir dostum aradı.

Yaz boyunca Anadolu’da turlamıştı, bununla ilgili dedikoduları verecek zannederek açtım telefonu.

Kısa bir hal hatır faslından sonra “Mansur Yavaş operasyonu başladı” dedi.

Anlamadım.

“Melih Gökçek hakkında soruşturma açılması demek, Mansur Yavaş’a operasyonun yakında yapılacağı anlamına geliyor” dedi.

Yine anlamadım. “Ne alakası var! Mansur Yavaş’a operasyon yapmak için Gökçek’in ifadesine mi ihtiyaçları var. Canları istediği anda yaparlar zaten.” dedim.

“Onu herkese yaparlar da Mansur Yavaş’ta işler öyle yürümez” dedi. Merak ettiğimi anladı ve anlattı:

“Mansur Bey Ekrem İmamoğlu gibi değil. Sağ siyasette çok ciddi bir sempatizanı var. Ekrem Bey gibi hırsı aklını ve kapasitesini aşmış biri gibi görünmüyor toplumda. Akıllı, ağırbaşlı, milliyetçi bir imajı var. Muhtemelen öyle de biri. İktidar partisinin tabanında ve hatta tavanında bile sevenleri olan bir adam. Öyle İmamoğlu’na ya da diğer belediye başkanlarına yaptığın gibi Mansur Yavaş’ın tepesine binemezsin. Bindi mi tepki olur. Ne diyor herkes. Melih Gökçek’e dava açılmıyorsa adalet yok demektir demiyor mu! Şimdi Melih Gökçek’in üzerine gidecekler. Kimsenin gözünün yaşına bakmıyoruz, sağa sola bakmıyoruz, parti ayrımı yapmıyoruz diyecek ve sonrasında Mansur Yavaş’a da operasyon yapacaklar.”

“Saçmalık” dedim.

“Sana göre saçma” dedi “Bütün Ankara’da bu konuşuluyor. Mansur Yavaş’ı benden iyi tanıyorsun. Ara sor. O da büyük ihtimalle böyle düşünüyordur” dedi.

Ankara, komplo teorisi ile yaşayan bir yer. Dedikoduya da tüm siyasetçiler bayılır. Oturur saatlerce dedikodu yapar, sonra kendi dedikoduları dönüp kendilerine gelince de inanırlar.

Ben bunların çoğunu ciddiye almam. Bunu da almamıştım doğrusu.

Ama anlı şanlı gazeteler bile buna inanmışlar. Haber yapıyorlar.

Ben ise hâlâ bunu saçmalık olarak görüyorum.

Son iki yılda olanlara bakınca, iktidarın Mansur Yavaş’a operasyon yapmak için böyle ince bir yol döşemesine gerek yok. Çok açık biçimde “Yapıyorum. Çünkü yapabiliyorum” mantığı ile hareket ediyorlar.

Mansur Yavaş’a bir şey olmaz demiyorum, sakın yanlış anlamayın.

Ama Yavaş’a bir soruşturma açmak veya tutuklamak için Melih Gökçek soruşturmasına ihtiyaçları yok diyorum.

Turşu kurmanın bile mevsimi var

Muharrem İnce’nin CHP’de kalması ve aday olduğu cumhurbaşkanlığı seçimlerinde kendisine kazık atan Kılıçdaroğlu ve adamları ile birlikte yola devam etmesi eleştiri konusu oluyor.

Geniş bir kesim de İnce’nin bu tavrını fırsatçılık olarak değerlendiriyor ve bu tavrı fırsattan istifade genel başkanlığı kapmak çabası olarak yorumlanıyor.

Olabilir de, siyasette fırsatçılık suç ya da ayıp değildir. Belki de İnce’nin böyle bir beklentisi vardır ya da eski iş ortağı ve dostu Bayrampaşa Belediye Başkanı Hasan Mutlu’yu CHP’de yalnız bırakmak istemiyor da olabilir. Bilemem.

Ama kendi deneyiminden yola çıkarak “Parti kurmak turşu kurmaya benzemez” demesi, Yeni Parti’ye yönelik olarak söylenen bir cümle olarak pek de doğru değil.

Parti kurmak turşu kurmaya benzer. Hem de bazen çok benzer.

Öncelikle doğru zamanda kuracaksın. Turşu gibi parti de canım şimdi kurmak istedi diye kurulmaz. Mevsimi vardır.

Sonra içine doğru malzemeleri koyacaksın. Biber de olacak, olgunlaşmamış domates de, patlıcan da, kat kat lahana da. Hatta biraz hıyar da olacak. Millet sever hıyarı. Malzemeler taze olacak, çürük çarık atmayacaksın. Hem bozulur hem de turşuyu da hızla bozar.

İnce kendi deneyimiyle Yeni Parti’yi kıyaslıyor. Oysa hiç alakası yok.

Muharrem İnce partiyi kurduğunda toplumsal karşılığı kalmamış bir siyasetçi idi. İsmail Küçükkaya’ya mesaj atıp “Adam kazandı” dediği anda tabanı ile ilişkisini koparmış, nefret objesine dönüşmüş, o önemli gecede sarhoş olduğuna inanılmış biriydi. “YSK’nın önüne gideriz” diye çıktığı yolda o gece kapıdan bile çıkamamıştı.

Dahası partisinde genel başkanlığa aday olmuş, kazanamadığı için küsüp parti kuran adam pozisyonuna düşmüştü.

Partiyi bir “looser”, bir “kaybeden” olarak kurmuştu. O pozisyona düşmüş biri turşu bile kuramazdı.

Özgür Özel ise önce kurultayı kazanıp partinin lideri oldu. Hemen ardından bir seçim kazandı ve geçilemez denilen AK Parti’yi geçti. Ardından partisini elinden aldılar. Geri almak için elinden geleni yaptı ama alamadı. Ve sonrasında mecburen parti kurdu.

İnce, partisini kendi öfkesine dayanarak kurmuştu; Yeni Parti’yi ise halkın öfkesi ile halk kurdurdu.

İnce bunu görüp anlıyor mu bilemem ama iki hikaye birbirine hiç ama hiç benzemiyor.

O yüzden birinden değil turşu cacık bile olmuyor.

TOGG başarılı mı başarısız mı?

TOGG yine gündemde.

Önce Renault’nun eski CEO’su TOGG’un kâr etmesinin imkansız olduğunu anlattı. Avrupa ile fiyat ve satın alabilme olanaklarını kıyasladı. Asla kârlı bir işe dönüşemeyeceğini söyledi.

Söylediklerinin bazıları doğruydu, bazıları ise tartışmalıydı zaten o da söylediklerinin etkisinden korktu ve “Ben tam olarak öyle demedim” diye geri adım atmaya çalıştı ama CEO’nun düşünceleri aslında otomotiv sektöründeki tecrübeli pek çok yöneticinin fikirleri ile uyuşuyordu.

Peki, TOGG gerçekten başarısız bir girişim mi?

Öncelikle şunu söyleyelim. TOGG bir yerli otomobil değil, yerli bir marka. İkisi farklı farklı şeyler.

TOGG yerli bir marka olarak ve sadece elektrikli otomobiller üreten bir üretici olarak olabildiğince başarılı.

2026 yılının ilk 7 ayında 26 bine yakın araç satarak elektrikli araçlardaki pazar payını yüzde 30’a yaklaştırdı. 2 modelle bunu yapmak kolay değil. Gerçi ikinci sıradaki Tesla da tek modelle bu satışı yapıyor ama marka olarak daha güçlü.

TOGG’un sorunu Türkiye’deki satışlar değil. Burada başarılı. Ama asıl sorun yurt dışında. Almanya’da yılın ilk 4 ayında satabildiği araç sayısı 113’tü. TOGG orada Mercedes ile, BMW ile, Porsche ile rekabet edemiyor, edemez.

TOGG’da mesele ölçek ekonomisi. Yüz binlerce araç üreten firmalar birleşmek zorunda kalırken, TOGG’un tek başına yılda 30-40 bin araç üretip satarak yaşaması mümkün ama kolay değil. Şu anda yapması gereken, en az iki segmentte daha araç üretmesi ve belki bir de hafif ticari aracı ürün yelpazesine eklemesi.

Bu haliyle TOGG 175 bin olarak açıklanan üretim kapasitesinin şu an çok uzağında ve Çinlilerle ortak kurulacağı söylenen batarya fabrikası ise şu an uzak bir hayal olarak duruyor.

Yine de TOGG’da umutsuz olmak için henüz erken. Hyundai, 1960’larda Anadol ile aynı yıllarda kurulmuştu. Kendini dünyaya kabul ettirmesi 1990’ların sonunu hatta 2000’leri buldu. Anadol ise pes edip bıraktı ve fason üretici oldu.

TOGG’da bu uzun koşuya dayanacak güç, bu koşuda tempoyu hiç düşürmeyecek ve sürekli inovasyon yapacak nefes var mı, asıl mesele bu. Bakın iki babayiğit daha havlu atıp, TOGG’dan çekildi. Tabii bunda ülkenin genel ekonomik tablosunun bu patronların şirketlerine yansıması ve Tuncay Özilhan’ın Rusya’da yaşadığı sorunların etkisi de var. Ama sonuçta uzun soluklu işleri stabil olmayan ekonomilerde yürütmek kolay değil. TOGG’un önündeki en temel sorun bu olabilir.

TOGG okumaya devam diyorsanız geçelim alttaki yazıya.

Çok mu zor düzeltmek

Yazı Bodrum’da geçiriyorum, biliyorsunuz.

Burada Bodrum’un merkezinde minicik bir taş evimiz var. Küçük bahçe ile uğraşıp, yemek yaparak, arada belediye plajında yüzmeye giderek, televizyon bile olmayan evimizde kitap okuyarak günlerimi geçiriyorum. Yazı yazmak zorunda olmasam kendimi çok huzurlu hissedeceğim.

Zaman zaman da yurt dışından gelen dostlarımı ağırlıyorum.

Onları karşılamak ve çevrede gezmek istedikleri yerlere göndermek için de buradaki bir turizm firmasının transfer hizmetinden yararlanıyorum.

Bu firmayı seçmemin nedeni, ulaşımı TOGG marka araçlarla sağlamaları.

Yabancı misafirlerimize TOGG’u göstermek hoşuma gidiyor.

Ancak bu bazen ters tepiyor.

Geçenlerde otomobil dünyasından bir dostum ve ailesi geldi. Her zamanki gibi TOGG’la karşılandılar. Akşam yemeğe de TOGG’la getirildiler. Otomobile bayılmışlar; konforu, genişliği, donanımı, ekranları anlata anlata bitiremediler.

Ancak ertesi gün Stratonikeia antik kentine gezmeye giderken olanlar tam bir felakete dönüşmüş.

Aracın ekranları bir anda kararmış. Hepsi. Kilometre göstergesi, diğer havalı göstergeler, ekranlar. Hepsi simsiyah.

Tabii misafirler panik. Aracın kontrolden çıktığını, gaz ve frenin de tutmayacağını düşünerek çığlık atmaya başlamışlar.

Şoförleri bunun sorun olmadığını zaman zaman meydana geldiğini ama otomobilin yürüyen aksamı ile ilgisi olmadığını anlatmaya çalışmış ama paniği engelleyememiş. Önlerine çıkan ilk akaryakıt istasyonuna girmişler. Şoför otomobili kapatmış, birkaç dakika sonra açtığında her şey normale dönmüş ama misafirler epey bir korkmuş. Otomobile tekrar binmeye zar zor ikna olmuşlar.

Bana bunu anlatan misafirime “Bu zaman zaman karşılaşılan bir sorun. Ama tehlike yaratmıyor.” dedim.

“İyi de, bu belli ki bir yazılım meselesi. Eğer çok kere karşılaşılıyorsa niye düzeltmiyorlar? Böyle bir şey İngiltere’de olsa kıyamet kopar.” dedi.

Üç aydır ilk kez böyle bir şey oldu, o da size denk geldi. Bizde kıyamet falan da kopmuyor. Alışığız böyle şeylere diye düşündüm ama diyemedim.